Radio Breizh 4 radio ar Vro

ROLL KLOK ABADENNOŁ RADIO BRO GWENED

a ginnig deoc'h

Sinema

Kaset da benn get Jean-Claude ar Ruyet.
Sell un den a sevenadur, displeget brav ha distaget fraezh, da reiń deomp ali ha sklerijenn ąr ar filmoł nevez da welet er salioł. Un digarez da brederiań ivez. Bep sizhun, ur gronikenn da selaou hag ar skrid da heul.

5 munut

Abadenn diwezhań 08.12.2017

Le brio

SIN-171208-LE BRIO.docx
LE BRIO
Ur film sevenet gant : Yvan Attal (2017)
Gant : Daniel Auteuil, Camélia Jordana (1e35).

Setu amań ur film leun a draoł e-barzh, a-fed kevredigezh ; a-fed moned-en-dro ur skol-veur ; a-fed enframmadur an dud daet ag ur vro estren da chom er Frańs ; ha c'hoazh a-zivoud bolontez an den d'en em dennań ag e stad ha tapoud ar pezh en deus c'hoant, daoust pegen pell pe uhel e tiskouez boud. Mez Yvan Attal, ouzhpenn-se, a gennig ur film dimp hag a sach hon evezh ive war un dra pouezuz-braz ha na sellomp ket trawalc'h doutań : galloud ar gomz. Hiziw e vevomp en ur bed a skeudennoł. Skeudennoł da beb termen hag e peb lec'h. Ha ne ouiomp ket o lenn liez. Rag red eo gouied lenn ar skeudennoł ive. Mez ankouaet hon eus ar gomz, a zo kozh-Noe nawazh. Penaoz e c'hellomp boud kaset-degaset ha lakaet da chelaou traoł pasket gant tud abil gouest d'hon lakaad da grediń ema noz da greisteiz ?
Kontiń a ra ar film istoer dic'hortoz ur plac'h donezonet mat evid he studļoł hag a garahe doned da voud alvokadez. Setu-hi neuze, Neļla Salah, enskrivet e skol-veur Assas, unan a re vrudetań Pariz (lec'h ma ya, war am eus klevet, toud ar yaouankizoł chik ha cheuc'h ag ar gźrbenn -ar re n'o deus ket bet ar chańs da voned er Skolioł Braz d'an nebeutań, Polytechnique, St-Cyr ha m'oar-me...). Degouezhoud a ra gant ur c'helenner ampart, Pierre Mazard, respetet evid e c'houiańs, mez anavet ive evel un den aez dezhań moned da glask laoł e chaosoł an dud, evid e blijadur da gomańs. Mez ne vez ket ataw evid plijadur ar re arall.
Setu just a-walc'h ma kouezh e evezh war Neļla, e-sigur ma oa-hi degouezhet diwezhad d'e gentel.
Dre m'ema Neļla ur plac'h ag ar Maghreb e lār ar c'helenner traoł displijuz dezhi, tost-mat douzh ar c'houennelerezh (ar rasizm). Mez filmet e vez ar skenenn gant ar studierion ha kaset an enrolladenn g'unan bennag anezhe beteg burew rener ar skol-veur. Setu Pierre Mazard lakaet diaez ur sort, rag ne oa ket an taol kentań e oa tamallet traoł dezhań, ha setu ar rener oblijet d'henn kas dirag ar c'huzul a genurzh (conseil de discipline).
War-un-dro e ta tud da gennig d'ar studierion kemer perzh, mar karont, en ur c'hońkour helavarded (éloquence) er Frańs a-bezh. Daw eo d'ar gandidaded difenn ur sav-boent bennag war ur sujed roet dezhe, tra ma vo difennet an tu kontrel gant ur c'handidad arall.
Kredabl en doa divinet Pierre Mazard e oa speredeg ha youleg ar plac'h-se, rag kennig a ra da Neļla en em enskrivań d'ar c'hońkour-se, ha kennig a ra dezhi, ouzhpenn-se, he harpań evid gounezań. Diskoueziń a ra ar film penaoz e c'hell an den doned da benn ag ur pal a-sort-se : komz splann, distagań e c'herioł, komz kreńv, chomel heb boud distabillaet gant arguzennoł ar re arall, daoust pegen kriz e c'hellont boud, beteg moned da letaad meur a wezh.
Er metoł-se n'eo ket ar wirionez ar pezh a gont, mez boud trec'h, diskoueziń d'ar re arall ema ar wirionez ganimp. Ha pennoł braz o doa tremenet amzer evid pleustriń war an afer, hag Arthur Shopenhauer da skwer, filozofer alaman (1788-1860), en doa skrivet An arz da gaoud rezon ataw lec'h ma renable c'hwec'h feson ha tregont da gendrec'hiń an dud. Boud e vehe un dra vad da beb den studļal un tammig ar levr-se, evid boud gouest da weled penaoz e ra an heni en deus c'hoant d'hon lakaad da lonkań lostoł-leue.
Bourrabl eo ar film ive evid ma ro ur rol nevez da Daniel Auteuil, daet da voud un aotrou bremań. Hon lakaad a ra da grediń en istoer, daoust m'ema dic'hortoz. Gweled a raomp penaoz e ta an daou zen, Pierre Mazard ha Neļla Salah, ken pell an eil diouzh egile e deraou ar film, da voud tost a-walc'h, a-benn ar fin.
Jean-Claude Le Ruyet.20171208b.241F.