Radio Breizh Le portail des radios en langues bretonnes

TOUTES LES ÉMISSIONS

Emission Sinema - Episode diffusé le 01.12.2017

5 minutes

Teheran tabou

Episode animé par : Andrea Le Gal

SIN-171201-TEHERAN TABOU.docx
TEHERAN TABOU
Ur film-bevaad sevenet gant : Ali Soozandeh (2017).

Meur a film zo bet savet dija a-zivoud an dispac'h izlameg en Iran, filmoù sevenet er vro he-hunan pe liez er-maez ag ar vro, gant Iranianed en harlu. Lod ag an dud-se zo anavet madig a-walc'h bremañ, evel Abbas Kirostami (Le goût de la cerise, Palmenn aour Cannes 1997), Jafar Panahi (Sang et or, 2003) pe Asghar Farhadi (Une Séparation, Ourz aour e Berlin e 2011 ha Le Client, 2016).
Lennet ho poa marse ive bannoù treset Marjane Satrapi, Persepolis, pe gwelet ar film-bevaad tennet ag ar bannoù-se ha daet er-maez e 2007, a gonte penaoz e oa daet ar vollahed da voutañ ar Shah er-maez ag an Iran e 1979. Gant ar Republik Izlameg e oa bet savet Komiserion an Dispac'h, evel Komiserion ar Bobl savet gant ar Volcheviked er Rusi pe Gwarded an Dispac'h ar Strollad Komunist e Bro-China.
Setu un film-bevaad hag a zo evel ur c'hlokamant da Bersepolis, mez lakaet ar pouez e-barzh war ar sekselezh dreist-oll. Diskoueziñ a ra ur gevredigezh skizofren, da lâred eo faoutet dre an hanter, ataw é vrallañ etre he c'hoantoù naturel, re peb den a-benn ar fin, ha re ur galloud relijiel amañ hag en deus c'hoant da lakaad peb unan da blegañ dindan e lezennoù gwaskuz. Ar pezh a zo, zokén ar waskerion n'int ket evid heulïañ ar pezh a c'houlennont gant ar bobl ober. Setu aze, disklaeriet ur wezh ouzhpenn, mez pegoulz e kompreno an denelezh ? sotoni ar re-c'halloud. Pa vehe tu da beb unan reniñ e vuhez gant respetiñ e nesañ, n'hell ket lod parraad a c'houlenn groñs gant ar re arall ober evelte, daoust d'o c'hoantoù kontrel.
Taolennañ a ra ar film, ha trumm, adal ar skeudennoù kentañ, ar seks enta, mez ive ar bogodiñ, ar gasterezh, an drogach, ar berzadurioù relijiel. Ar berzadurioù-mañ é troiñ tro-dro da aferioù ar garantez ha d'ar sinoù fizik hag ar garantez etre daou zen. Arabad d'ur paotr krogiñ e dorn e zousig er ru, a-wel d'an oll : gwarded zo ha lemm o selloù evid kas an daou istrogell-se da dapoud o fegement er post-polis ha paeañ un dell-gastiz bennag (nemed hag e vehe roet ur bakhschich a-feson d'ar chef).
Kontiñ a ra istoer un nebeud tud, c'hoant dezhe bevañ er gevredigezh dalc'het stard-se, ha torriñ an tabouioù, heb moned re bell, rag evel-just e klask peb unan chomel béw ha yac'h. Ar re o deus trawalc'h a nerzh, ha trawalc'h a spered ive evid boud finnoc'h eged ar waskerion, a glask hag a gav, pa vez ken strizh an endro, tuioù da dapoud ar pezh a faota dezhe tapoud. Kuit a baeañ ur priz a c'hellont paeañ, uhelbriz meur a wezh, mez izelloc'h eged priz o frankiz hag o c'hoant pennañ.
Evel-se e heulïomp ur paotr hag a garahe kavoud trawalc'h a argant evid paeañ rapariñ he ridenn d'ur plac'h bet c'hoarïet gantañ. Drol e tiskouez boud an dra-se dimp amañ, mez arabad farsal gant ur mank a-sort-se e broioù zo. Dle eo d'ar plac'h-se moned da zimeziñ gant un den arall, ur marc'hmul a zen, ha gwell chomel heb moned da glask c'hwenn en e chaosoù. E gwirionez ne oa hennezh nemed un trafiker merc'hed yaouank.
Gweled a raomp ive ur vaouez waet da vevañ gant ur barner barveg, dreist-oll evid gelliñ kavoud ur skol a-feson evid he mab, mud a-vihanig. Gouied a ra ar barner penaoz komz douzh ar renerez evid he lakaad da blegañ hebdale.
Toud emaint é c'hoari kuzh-kuzh-logodenn gant ar vollahed. N'eus nemed pilpouzerezh e peb lec'h ha da beb termen. En ur gevredigezh renet gant ar "berzet eo" pe "arabad ober tra-mañ-tra" e klask peb unan, ha kousto pe gousto, tennañ e anal en ur mod bennag. Un deiz kredabl e torro ar wask...
Jean-Claude Le Ruyet.20171201b.240F.